Pismo uczniówWydanie internetowe i drukowaneDo czytania z Rodzicami
KURIER Logo szkoły SZKOLNY
CZYŻÓWKI
Zespół Szkolno-Przedszkolny w Czyżówce
Publiczna Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza i Publiczne Przedszkole
Rok I. — Nr 1.Czyżówka, listopad 2026Egzemplarz bezpłatny
← Numer 1 · listopad 2026
Ciekawostki

Big Ben: 334 schody, 13 ton i jeden więzień

Koło historyczne · Pracownia Młodego Dziennikarza „Kronika Czasu”

Każdy zna tę wieżę z zegarem w Londynie. Ale czy wiecie, że Big Ben to wcale nie wieża? Frank Gruszka z klasy 4 zebrał na kole historycznym ciekawostki o najsłynniejszym zegarze świata.

Wieża Elżbiety z zegarem w Londynie
Wieża Elżbiety, w której wisi Big Ben. Fot. Diliff, CC BY 3.0, Wikimedia Commons.

Big Ben to dzwon

Big Ben to tak naprawdę imię największego dzwonu, który wisi na samej górze. Sama wieża od 2012 roku nazywa się Elizabeth Tower, czyli Wieża Elżbiety, na cześć królowej Elżbiety II. I tak wszyscy mówią na nią po prostu Big Ben. Imię dzwon dostał najpewniej na żart od Benjamina Halla, bardzo wysokiego ministra, który nadzorował budowę.

Zbudowana po wielkim pożarze

W 1834 roku spłonął stary Pałac Westminsterski, w którym obraduje brytyjski parlament. Trzeba było postawić nowy, a razem z nim wieżę z zegarem. Budowa zaczęła się w 1843 roku i skończyła dopiero w 1859 roku, czyli trwała 16 lat!

Wieża ma 96 metrów wysokości, tyle co 21 piętrowych londyńskich autobusów ustawionych jeden na drugim. W środku jest 2600 metrów sześciennych cegły, a z zewnątrz wieżę obłożono miodowym wapieniem z kamieniołomu Anston.

Dzwon, który pękł

Big Ben waży 13,7 tony, czyli więcej niż dwa duże słonie. Ma prawie 3 metry średnicy i wydaje dźwięk E. Uderza w niego młot, który waży 200 kilogramów. Kiedyś młot był dużo cięższy i we wrześniu 1859 roku dzwon pękł! Przez cztery lata godziny wybijał zastępczo największy dzwon kwadransowy. Potem Big Bena obrócono o ćwierć obrotu i założono lżejszy młot. Pęknięcie widać do dziś.

Obok wiszą cztery mniejsze dzwony, które wybijają kwadranse. Ważą od 1,1 do 4 ton i grają dźwięki gis, fis, e i h.

Rycina z 1858 roku: wielki dzwon i dzwony kwadransowe w wieży
Wielki dzwon i dzwony kwadransowe na swoich miejscach. Rycina z „The Illustrated News of the World”, 1858 (domena publiczna).

Schody i tarcze ze szkła

Żeby dojść do dzwonów, trzeba pokonać 334 schody, a 65 schodów wyżej jest latarnia, która świeci, kiedy obraduje parlament. Każda z czterech tarcz zegara składa się z 324 kawałków mlecznego szkła w żeliwnej ramie, więc od środka wygląda jak witraż. Pod tarczami biegnie złoty napis po łacinie: „Panie, zachowaj naszą królową Wiktorię Pierwszą”. Mechanizm zegara zaprojektował Edmund Beckett Denison.

Tarcza zegara z bliska, na dole złoty łaciński napis
Tarcza zegara z bliska. Na dole widać złoty napis po łacinie. Fot. Ermell, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Zegar i dzwony razem z zawieszeniem w wieży kosztowały w 1859 roku 22 000 funtów. Według dzisiejszych cen to około 20 milionów złotych! Jak to policzyć, pokazujemy w ramce na końcu.

Mieszkać się nie da, ale siedzieć tak

W wieży nikt nigdy nie mieszkał. Nie ma tam mieszkań, a zegar i dzwony są za głośne. Jest za to Pokój Więzienny! W czerwcu 1880 roku spędził w nim noc poseł Charles Bradlaugh, bo nie chciał złożyć przysięgi poselskiej na Biblię.

Rycina z 1880 roku: Pokój Więzienny w wieży zegarowej
Pokój Więzienny w wieży. Rycina z „The Illustrated London News”, 3 lipca 1880 (domena publiczna).

Ciekawostki zebrał: Frank Gruszkaklasa 4, koło historyczne „Kronika Czasu”

← Wróć do: Numer 1 · listopad 2026